هُزوارِش ها :

واپسين خوان از هفت خوان يادگيري خط هام دبيره پهلوي، كه سخت ترين آن است، آشنايي با هُزوارِش هاست.

كليت هزوارش را شايد بتوان اينگونه معنا كرد كه هزوارشها نشانه هايي هستند كه آنگونه كه نوشته ميشوند، خوانده نميشوند، بلكه خواننده از حافظه خود بهره جسته و با كمك حافظه آن واژه را ميخواند. اعداد از جمله هزوارش ها هستند. يعني ما با ديدن 52 ميخوانيم پنجاه و دو. در پهلوي همچنانكه ديديم، شمارگان بسيار به واكه هاي هام دبيره نزديكند و ما بايد حواسمان باشد كه شمارگان را شماره بخوانيم.

بخش بزرگي از هزوارش ها را با مفهومي به نام املاي تاريخي ميشناسانند. بدين معني كه اگر sure امروز shur خوانده ميشوند، شايد دليلش اين باشد كه زماني سور خوانده ميشده و به همين جهت سور هم نوشته ميشده (در فرانسوي نيز اين واژه هنوز همینگونه خوانده ميشود) ولي از زماني شور خوانده شده. همچنين است usual كه آنرا يوزوال مينويسيم و يوژوال ميخوانيم. به باور زبانشناسان خط مانند زبان متحول و دگرگون نميشود. بنابراين مردم به مرور زمان واژه ها را به گونه اي ديگر تلفظ ميكنند، ولي همچنان به همان گونه سنتي مينگارند.

از كارنامه اردشير بابكان :

1 :

خوانش : tiri čegon oo gur zat

معنا : تيري چنين به سوي گور زد.

 2 :

خوانش : Hamāk gehān rād rošnih grift

همه جهان را روشني گرفت.

 3  :

خوانش :  se šap xuamn eton dit

سه شب خواب ايدون (چنين) ديد.

 4 :

خوانش :  ardavān rād kaničaki apāisnik but

اردوان را كنيزكي (دختركي) بايسته بود.

  5 :

خوانش :  ardavān apāk asvbārān saxt uštāft

اردوان با سواران سخت شتافت.